แผนแม่บทความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานแห่งชาติ ฉบับที่ ๒ (๒๕๖๐-๒๕๖๔)

วิสัยทัศน์ “มุ่งมั่นเสริมสร้างวัฒนธรรมเชิงป้องกันเพื่อแรงงานปลอดภัยและสุขภาพอนามัยดี”

คำอธิบายวิสัยทัศน์

“แรงงาน” หมายถึง คนทำงานของประเทศ ได้แก่ แรงงานในระบบ แรงงานนอกระบบ รวมทั้ง แรงงานภาครัฐ และแรงงานรัฐวิสาหกิจ

“ปลอดภัยและสุขภาพอนามัยดี” หมายถึง การกระทำหรือสภาพการทำงานซึ่งปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิดการประสบอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัยอันเนื่องจากการทำงานหรือเกี่ยวกับการทำงาน

พันธกิจ

๑) กำหนดและพัฒนามาตรการเชิงส่งเสริมและป้องกันด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๒) รณรงค์ให้แรงงานทุกภาคส่วนได้รับการคุ้มครองดูแลเกี่ยวกับสิทธิ หน้าที่ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย เพื่อให้ทำงานได้อย่างปลอดภัยและมีสุขภาพอนามัยที่ดี
๓) เสริมสร้างและพัฒนาเครือข่ายในทุกภาคส่วน และความร่วมมือระหว่างเครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๔) พัฒนากลไกการบริหารจัดการและการดำเนินงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย ๕) กำกับ ควบคุม และดูแล ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

เป้าประสงค์หลัก

๑) เพื่อสร้างความตระหนักและจิตสำนึกในเรื่องความปลอดภัยและอาชีวอนามัยในทุกภาคส่วน เพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมเชิงป้องกัน
๒) เพื่อให้เกิดความร่วมมือในทุกภาคส่วน ในการผลักดันให้งานความปลอดภัยและอาชีวอนามัยขับเคลื่อนอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดประสิทธิผล

ตัวชี้วัดหลัก

๑) อัตราการประสบอันตรายจากการทำงาน
๒) จำนวนภาคส่วนที่มีบทบาทในการสร้างความปลอดภัยและสุขภาพอนามัยในการทำงาน
๓) ผลสัมฤทธิ์การดำเนินงานตามยุทธศาสตร์

ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ และตัวชี้วัด

ยุทธศาสตร์ที่ ๑ การส่งเสริมและพัฒนาองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

เป้าประสงค์
๑. บุคลากรทุกภาคส่วนได้รับการพัฒนาความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๒. เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๓. มีรูปแบบและวิธีการพัฒนาองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

กลยุทธ์
๑. สร้างและพัฒนาระบบองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยให้ครอบคลุมทุกภาคส่วนทั้งภาครัฐและเอกชน อาทิ นายจ้าง ลูกจ้าง นักเรียน นักศึกษา และภาคีเครือข่าย
๒. ศึกษา วิจัย หรือสร้างนวัตกรรมที่เกี่ยวกับงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๓. แลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยของหน่วยงานและองค์กรทั้งในและต่างประเทศ
๔. กำหนดมาตรการและแนวทางในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านความปลอดภัย และอาชีวอนามัยในทุกภาคส่วน
๕. พัฒนาศักยภาพและให้ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการบังคับใช้กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องในการตรวจความปลอดภัยแก่เจ้าหน้าที่ และผู้ที่เกี่ยวข้องด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

ตัวชี้วัด
๑. จำนวนองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่ได้รับการพัฒนา
๒. จำนวนงานวิจัย ผลงานทางวิชาการ หรือนวัตกรรมที่เกี่ยวกับงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๓. จำนวนครั้งในการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๔. จำนวนหลักสูตรที่ใช้ในการพัฒนาองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยสำหรับทุกภาคส่วน
๕. จำนวนบุคลากรและผู้เกี่ยวข้องที่ได้รับการพัฒนาศักยภาพเกี่ยวกับแนวทางการบังคับใช้กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องในการตรวจความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก
๑) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน
๒) สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน
๓) กรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กระทรวงแรงงาน
๔) สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน)
๕) สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
๖) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
๗) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย
๘) กรมโยธาธิการและผังเมือง กระทรวงมหาดไทย
๙) กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
๑๐) สำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม
๑๑) สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
๑๒) สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร

หน่วยงานสนับสนุน
๑) กระทรวงศึกษาธิการ
๒) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
๓) การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
๔) สมาคมส่งเสริมความปลอดภัยและอนามัยในการทำงาน (ประเทศไทย)
๕) ชมรมเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน
๖) กลุ่มบุคคลด้านความปลอดภัยแรงงาน
๗) สถานประกอบกิจการภาคเอกชน

ยุทธศาสตร์ที่ ๒ การส่งเสริม กำกับ ดูแล และพัฒนามาตรการเชิงป้องกันด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

เป้าประสงค์
๑. กฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและอาชีวอนามัยได้รับการพัฒนาให้สอดคล้องกับสภาวการณ์ปัจจุบัน
๒. สถานประกอบกิจการได้รับการคุ้มครองดูแลตามกฎหมายของหน่วยงานที่รับผิดชอบอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
๓. แรงงานทุกภาคส่วนได้รับความรู้และการคุ้มครองดูแลจากภาครัฐเกี่ยวกับสิทธิหน้าที่ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและอาชีวอนามัยอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

กลยุทธ์
๑. ส่งเสริมและกำกับสถานประกอบกิจการให้ปฏิบัติตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ความปลอดภัยและอาชีวอนามัยของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
๒. พัฒนาและปรับปรุงกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและอาชีวอนามัย โดยการมีส่วนร่วมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกหน่วยงาน

ตัวชี้วัด
๑. ร้อยละสถานประกอบกิจการที่ผ่านการตรวจกำกับตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับงานความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๒. ร้อยละของแรงงานที่ได้รับการส่งเสริมและคุ้มครองตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ ความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๓. จำนวนกฎหมายและมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่มีการปรับปรุงพัฒนา

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก
๑) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน
๒) สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน)
๓) สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน
๔) สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
๕) กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
๖) สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงอุตสาหกรรม
๗) สำนักงานคณะกรรมการมาตรฐานแห่งชาติ กระทรวงอุตสาหกรรม
๘) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย
๙) กรมโยธาธิการและผังเมือง กระทรวงมหาดไทย
๑๐) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
๑๑) การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
๑๒) กรุงเทพมหานคร

หน่วยงานสนับสนุน
๑) กรมการขนส่งทางบก กระทรวงคมนาคม
๒) สมาคมส่งเสริมความปลอดภัยและอนามัยในการทำงาน (ประเทศไทย)
๓) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
๔) ชมรมเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน
๕) สถานประกอบกิจการภาคเอกชน
๖) นิติบุคคลที่ให้บริการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

ยุทธศาสตร์ที่ ๓ การเสริมสร้างความร่วมมือและพัฒนาภาคีเครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

เป้าประสงค์
เครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย มีส่วนร่วมดำเนินงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล

กลยุทธ์
๑. สร้างเครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยครอบคลุมทุกภาคส่วนทั้งในและต่างประเทศ
๒. พัฒนาศักยภาพและความร่วมมือระหว่างเครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย ให้มีความเข้มแข็ง
๓. ประสานความร่วมมือกับเครือข่ายต่างประเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๔. สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมให้ผู้ประกอบการ นายจ้าง บุคคล นิติบุคคล และแรงงาน ทุกภาคส่วนสนับสนุนงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยของสถานประกอบกิจการ

ตัวชี้วัด
๑. จำนวนเครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่มีส่วนร่วมดำเนินงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๒. จำนวนสมาชิกเครือข่ายด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่ได้รับการพัฒนา
๓. จำนวนเครือข่ายการดำเนินงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยต่างประเทศ ที่มีการประสานความร่วมมือ
๔. จำนวนโครงการ/กิจกรรมที่เครือข่ายฯ มีส่วนร่วมดำเนินงาน

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก
๑) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน
๒) สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน
๓) สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน)
๔) สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
๕) กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
๖) กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
๗) สำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม
๘) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
๙) สถานประกอบกิจการภาคเอกชน

หน่วยงานสนับสนุน
๑) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย
๒) กระทรวงคมนาคม
๓) สมาคมส่งเสริมความปลอดภัยและอนามัยในการทำงาน (ประเทศไทย)
๔) ชมรมเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน
๕) กลุ่มบุคคลด้านความปลอดภัยแรงงาน
๖) สภาองค์การลูกจ้าง
๗) สภาองค์การนายจ้าง
๘) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
๙) สถานประกอบกิจการภาคเอกชน
๑๐) ศูนย์ประสานงานแรงงานนอกระบบ

ยุทธศาสตร์ที่ ๔ การพัฒนากลไกการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย

เป้าประสงค์
๑. มีระบบบริหารจัดการด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่สอดคล้องกับมาตรฐาน
๒. มีระบบเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่มีความเชื่อมโยงและบูรณาการระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อรองรับยุทธศาสตร์ที่ ๑ ถึง ๓
๓. ผู้รับบริการสามารถเข้าถึงบริการระบบเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและ อาชีวอนามัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
๔ มีบุคลากร องค์กร และแหล่งทุน เพื่อการดำเนินงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๕. มีระบบติดตามและประเมินผลที่มีประสิทธิภาพ

กลยุทธ์
๑. สร้างกลไกการขับเคลื่อนระบบการบริหารจัดการด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๒. สนับสนุนให้บุคลากรและแรงงานทุกภาคส่วนมีบทบาทร่วมในการบริหารจัดการงานด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยในระดับประเทศ อาเซียน และภูมิภาค
๓. สร้าง พัฒนา บูรณาการ และเชื่อมโยงฐานข้อมูลระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย ทั้งด้านองค์ความรู้ การให้บริการและการประชาสัมพันธ์
๔. สร้างและพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้มีความรู้ความเชี่ยวชาญในเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๕. กำหนดมาตรการผลักดันบุคลากรทุกภาคส่วนในการใช้ฐานข้อมูลระบบเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๖. พัฒนาและยกระดับหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยให้มีศักยภาพสูงขึ้น
๗. ติดตามและประเมินผลแผนงานโครงการยุทธศาสตร์ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยอย่างมีประสิทธิภาพ

ตัวชี้วัด
๑. จำนวนแผนงาน โครงการ กิจกรรม ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่สอดคล้องกับมาตรฐานสากล
๒. จำนวนบุคลากรที่ได้รับการสนับสนุนให้มีบทบาทด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย ในระดับประเทศ อาเซียน และภูมิภาค
๓. จำนวนการเชื่อมโยงแผนงาน ฐานข้อมูลระบบเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ที่ ๑ ถึงยุทธศาสตร์ที่ ๓
๔. จำนวนองค์ความรู้ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๕. จำนวนบุคลากรที่ผ่านการพัฒนาศักยภาพด้านเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๖. จำนวนผู้เข้าใช้บริการระบบเทคโนโลยีสารสนเทศด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัย
๗. มีการยกระดับหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยให้มีศักยภาพสูงขึ้น
๘. ร้อยละของแผนงานโครงการยุทธศาสตร์ด้านความปลอดภัยและอาชีวอนามัยที่ได้รับการติดตามและประเมินผล

หน่วยงานรับผิดชอบหลัก
๑) สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน
๒) กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน
๓) สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน (องค์การมหาชน)
๔) สำนักงานประกันสังคม กระทรวงแรงงาน
๕) สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
๖) กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
๗) สำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม
๘) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
๙) กระทรวงคมนาคม
๑๐) กรมโยธาธิการและผังเมือง กระทรวงมหาดไทย
๑๑) กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย

หน่วยงานสนับสนุน
๑) กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข
๒) การนิคมอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
๓) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
๔) สมาคมส่งเสริมความปลอดภัยและอนามัยในการทำงาน (ประเทศไทย)
๕) สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย
๖) ชมรมเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน
๗) กลุ่มบุคคลด้านความปลอดภัยแรงงาน
๘) สถานประกอบกิจการภาคเอกชน

แผนแม่บทความปลอดภัยฯ มติ ครม. เห็นชอบ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๙
กลุ่มงานยุทธศาสตร์ความปลอดภัยในการทำงาน
กองความปลอดภัยแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

(ขยายระยะเวลาเพื่อให้สอดคล้องกับแผนระดับ ๓ ของยุทธศาสตร์ชาติ เป็นปี พ.ศ. ๒๕๖๕)
และปรับชื่อเป็น “แผนปฏิบัติการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน”